Trendyol komisyon oranları neye göre değişir
Trendyol komisyon oranları kategoriye göre ayrı ayrı belirleniyor ve satıcı panelindeki komisyon listesinde yayımlanıyor. Elektronik tarafındaki oranla ev tekstilindeki oran aynı olmuyor; kampanya dönemlerinde kategori bazında güncelleme de geliyor. Hesaba oturmadan önce yapılacak ilk iş, ürünün hangi kategoride listelendiğini ve o kategorinin güncel oranını panelden okumak.
Trendyol'da komisyon, ürün maliyetinden değil, alıcının ödediği satış fiyatından hesaplanıyor. Bir kampanyaya girip fiyatı indirdiğinizde komisyon da indirimli fiyattan alınıyor. İndirim burada iki taraftan birden sıkıştırıyor: ciro düşüyor, kargo ve paketleme gibi sabit kalemlerin payı büyüyor.
Trendyol'un ödeme vadesi de hesabın parçası. Satışın gerçekleştiği günle paranın hesaba geçtiği gün arasındaki süre boyunca ürünün maliyeti sizin cebinizde bekliyor. Hızlı dönen bir üründe bu bir sorun çıkarmıyor; stok maliyeti yüksek bir üründe nakit akışını doğrudan etkiliyor ve büyüme hızını belirleyen asıl sınır orası oluyor.
Ürünü yanlış kategoride açmak da doğrudan orana yansıyor. Aynı ürün iki farklı kategoride listelendiğinde aradaki fark birkaç puan olabiliyor ve o fark yıl sonunda kalem kalem birikiyor. Kategori seçimi, en az fiyat kadar bir fiyat kararı.
Fiyattan düşen kalemler sırayla
Trendyol'da bir siparişin etiket fiyatı hesabınıza olduğu gibi girmiyor. Sıra şöyle: komisyon, kargo, sabit hizmet bedelleri, iade payı ve KDV. Kalemleri tek tek düşmek, hepsini bir kerede toplamaya çalışmaktan daha güvenli; hangi adımda kârın eridiğini görüyorsunuz.
Komisyon
Satış fiyatının yüzdesi olarak kesiliyor. Komisyon faturası KDV'li düzenlendiği ve o KDV indirilebildiği için, kâr tablosunu kurarken bütün kalemleri KDV hariç yazmak en sade yol; aşağıdaki örnek tabloda da bu yol izlendi ve her satır KDV hariç tutarlarla yazıldı.
Kargo bedeli
Kargo tutarı ürünün ağırlığından çok hacminden çıkıyor. Desi, en × boy × yükseklik / 3000 formülüyle bulunuyor ve kargo firması desi ile ağırlıktan hangisi büyükse onu esas alıyor. 40 santimlik bir kutuya giren hafif bir ürün, 900 gram gelse bile 4 desi üzerinden faturalanabiliyor. Kutu ölçüsünü desi ve kargo hesaplama aracına girmek bu sayıyı bir saniyede çıkarıyor. Ücretsiz kargo eşiği koyduysanız bedel tamamen sizin tarafınızda kalıyor.
Sabit hizmet bedelleri
Komisyondan ayrı, sipariş başına sabit bedeller de var. Tek başına küçük görünen bu kalemler ayda dört yüz siparişte toplanınca kayda değer bir tutara çıkıyor. Trendyol ödeme dökümünde hangi adla geçtiğini bir kez öğrenip tabloya sabit satır olarak eklemek yeterli.
İade payı
İade oranı ürüne göre çok değişiyor: ayakkabı ve giyimde beden yüzünden yüksek, kırtasiyede düşük. Hesabı yüz sipariş üzerinden kurmak bu kalemi görünür kılıyor. Yüz siparişin sekizi geri geldiyse, o sekiz siparişin gidiş ve dönüş kargosu kalan doksan ikinin kârından çıkıyor. Ürün hasarsız döndüyse zarar kargoyla sınırlı; ambalajı açılmış ve tekrar satılamıyorsa maliyetin tamamı yazılıyor.
Kupon ve kampanya indirimi
Sepette uygulanan kupon ürünün fiyatını düşürdüğü için komisyon matrahı da düşüyor; buraya kadar iyi. Ama kuponun finansmanı çoğu zaman satıcıda kalıyor ve tabloda ayrı bir satır olarak görünmüyor. Kuponları kampanya bazında kaydedip ay sonunda toplam tutarı sipariş sayısına bölmek, sipariş başına düşen gerçek indirim maliyetini veriyor.
KDV mahsubu
KDV, kasada dursa bile size ait olmayan bir tutar. Ürünü alırken ödediğiniz KDV'yi, satıştan hesapladığınız KDV'den düşüyorsunuz ve aradaki farkı beyan ediyorsunuz. KDV hesaplama aracı dahil ve hariç tutarlar arasında çeviri yapıyor. Kâr hesabını KDV dahil rakamlarla kurmak, olmayan bir kârı görmenin en kısa yolu.
Örnek bir üründe adım adım hesap
Aşağıdaki rakamların tamamı örnektir; kendi kategoriniz, kargo anlaşmanız ve deseniz başka bir sonuç verir. Örnek ürün 750 TL etiketli, KDV oranı %20 olan, 2 desilik bir ev tekstili ürünü. Alış maliyeti KDV hariç 300 TL, paketleme 6 TL, komisyon örnek olarak %15 alındı.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satış fiyatı (KDV dahil) | 750,00 TL |
| KDV hariç satış | 625,00 TL |
| Komisyon (%15) | −112,50 TL |
| Kargo (2 desi) | −65,00 TL |
| Sabit hizmet bedeli | −12,00 TL |
| Ürün maliyeti | −300,00 TL |
| Paketleme | −6,00 TL |
| Net kâr (iade hariç) | 129,50 TL |
Tablodaki 112,50 TL, alıcının ödediği 750 TL'nin %15'i. Trendyol komisyonunun matrahı bu rakam; satıcının 300 TL'lik alış maliyeti değil, tablodaki 625 TL'lik KDV hariç satır da değil. Fiyat kampanyayla 600 TL'ye inseydi komisyon 90 TL'ye inerdi, maliyet satırı yine 300 TL'de kalırdı.
Tablo tek bir siparişi gösteriyor ve marj %20,7 çıkıyor. İade payı hesaba girince rakam değişiyor. Örnek iade oranı %8 olsun: yüz siparişin sekizi geri dönüyor, her iadede gidiş ve dönüş olmak üzere 130 TL kargo yanıyor, ürünler tekrar satılabilir durumda geliyor. Yüz siparişte 92 × 129,50 = 11.914 TL kâr, 8 × 130 = 1.040 TL iade gideri. Kalan 10.874 TL; sipariş başına 108,74 TL ve gerçek marj %17,4.
Tabloda görünmeyen bir kalem daha var: reklam. Pazaryeri içi reklam kullanılıyorsa aylık reklam harcamasını o ayki sipariş sayısına bölmek yeterli bir yaklaşım veriyor ve o tutar tabloya bir satır olarak giriyor. Örnekteki üründe sipariş başına 25 TL reklam gideri çıksaydı, net kâr 108,74 TL'den 83,74 TL'ye, marj da %13,4'e inerdi.
E-ticaret kâr hesaplama
Komisyon, kargo, iade oranı ve KDV alanlarını doldurunca net kâr, marj ve başabaş fiyat aynı ekranda çıkıyor. Tarayıcıda çalışıyor, veri hiçbir yere gitmiyor.
Başabaş fiyat nasıl bulunur
Başabaş fiyat, kârın sıfırlandığı satış fiyatı. Sabit giderleri toplayıp yüzdesel kalemleri ayırınca çıkıyor. Örnekteki sabit giderler: ürün 300, kargo 65, hizmet bedeli 12, paketleme 6 ve sipariş başına düşen iade payı 10,40 TL. Toplam 393,40 TL. Yüzdesel kalem tek: %15 komisyon.
Formül şöyle: fiyat = sabit giderler / (1 / KDV çarpanı − komisyon oranı). Örnekte 1 / 1,20 = 0,8333 ve 0,8333 − 0,15 = 0,6833. Buradan 393,40 / 0,6833 = 575,80 TL. Yani 576 TL'nin altındaki her satış zarar yazıyor. Kampanya indirimi planlarken bakılacak sayı bu.
Başabaş fiyat sabit kalmıyor
Bu sayı bir kez hesaplanıp rafa kaldırılmıyor. Kargo tarifesi zamlandığında, alış maliyeti değiştiğinde ya da iade oranı yükseldiğinde başabaş fiyat yukarı kayıyor. Fiyat listesini üç ayda bir aynı tabloyla yeniden çalıştırmak, zarar eden bir ürünü aylar sonra fark etme riskini ortadan kaldırıyor.
Hedef marja göre fiyat
Hedef marj eklemek için paydayı biraz değiştirmek yeterli: fiyat = sabit giderler / ((1 − hedef marj) / KDV çarpanı − komisyon oranı). %20 net marj isteniyorsa payda (1 − 0,20) / 1,20 − 0,15 = 0,5167 oluyor ve fiyat 393,40 / 0,5167 = 761,40 TL çıkıyor. Örnekteki 750 TL etiket bu yüzden %17,4'te kalıyor; hedefin on bir lira altında duruyor.
| Hedef net marj | Satış fiyatı |
|---|---|
| %10 | 656 TL |
| %15 | 705 TL |
| %20 | 761 TL |
| %25 | 828 TL |
| %30 | 908 TL |
Etiket fiyatını yuvarlarken de tabloya bakmak gerekiyor. 761 TL yerine 749 TL yazmak marjı yaklaşık bir puan düşürüyor ama arama sonuçlarında 750 TL sınırının altında kalmayı sağlıyor. Bu karar da hesabın içinden veriliyor: kaybedilen puanın karşılığında ne kadar ek sipariş beklendiği tahmin ediliyor.
Tablodaki artışın doğrusal olmamasının sebebi komisyonun fiyata bağlı olması. Fiyat yükseldikçe komisyon da yükseliyor, dolayısıyla marjın her puanı bir öncekinden pahalıya geliyor. Kategori oranı %15 yerine %20 olsaydı aynı marj için etiketin daha yukarı çıkması gerekirdi.
Trendyol ödeme dökümüyle tabloyu eşleştirmek
Hesap doğru kurulduğunda bile ödeme dökümüyle tablo arasında fark çıkabiliyor. En sık sebep zamanlama: sipariş bir hafta kapanıyor, ödeme başka bir hafta yapılıyor, iade üçüncü haftada düşülüyor. Tek aya bakınca rakamlar tutmuyor, üç aylık pencerede bakınca oturuyor.
Dökümde her siparişin karşısında satış tutarı, komisyon, kargo ve varsa kampanya katkı payı ayrı satırlarda geçiyor. Ayda bir kez dökümü indirip kendi tablonuzdaki tahmini rakamlarla karşılaştırmak, yanlış kurulmuş bir kalem varsa onu üç ay sonra değil aynı hafta gösteriyor.
Kampanya katkı payı ayrı bir başlık. Bazı kampanyalarda indirimin bir kısmını platform üstleniyor, bazılarında tamamı satıcıda kalıyor. Kampanya koşullarını girmeden önce okumak, dökümdeki sürprizi baştan engelliyor ve fiyat listesini kampanya boyunca ayakta tutuyor.
Kâr hesabında sık yapılan hatalar
- KDV dahil fiyatla hesaplamak. 750 TL'nin 125 TL'si devletin; ciro sanıldığından küçük başlıyor.
- Kargoyu ağırlıktan hesaplamak. Fatura desiden geliyor; hafif ama hacimli üründe fark üç katına kadar çıkabiliyor.
- İadeyi hesabın dışında tutmak. Yüz sipariş üzerinden bakılmadıkça iade oranı tabloda hiç görünmüyor.
- Kampanya fiyatını kontrolsüz girmek. İndirim kargoyu ve paketlemeyi düşürmüyor; bu kalemler sabit kalınca marj indirimden daha hızlı eriyor.
- Reklam giderini ayrı tutmak. Trendyol reklamı da sipariş başına maliyet; kâr tablosuna girmediği sürece marj olduğundan yüksek görünüyor.
- Tek ürüne bakıp katalogu unutmak. Kârlı ürünün yanında zararına giden üç ürün varsa toplam yine ekside kapanıyor.
Altısı da aynı yerde yakalanıyor: ürün bazında kâr sütunu olan bir tabloda. Trendyol ödeme dökümünü ürün koduna göre gruplayıp her satırın yanına alış maliyetini yazmak yeterli. Yüz üründen dördü zararına satıyorsa o dört satır listenin en altına düşüyor ve düzeltme oraya yapılıyor: fiyat yukarı, kutu ölçüsü aşağı ya da ürün katalogdan çıkıyor.